– Myślę, że Szczecin ma być z czego dumny. Jest to najwyższy, światowy poziom. I chyba jedna z najciekawszych orkiestr kameralnych, które w ostatnim czasie słyszałem – mówił o Baltic Neopolis Orchestra Robert Piaskowski, dyrektor Narodowego Centrum Kultury, organizującego festiwal Eufonie. Szczecińska orkiestra będąca wizytówką miasta rozpoczęła ważny cykl wydarzeń prezentujący muzykę Europy Środkowo-Wschodniej.

– Czujemy razem, oddychamy razem. Dzisiejsze wykonanie było jednym z najlepszych, a na pewno najbardziej swobodnym. I nawet zdarzyło nam się miejscami eksperymentować z dynamiką i artykulacją – mówił na gorąco po występie Piotr Więcław, wiolonczelista Baltic Neopolis Orchestra i, obok Emanuela Salvadora, jeden z solistów wieczoru.

Najstarszym utworem wykonanym przez BNO 12 listopada w Bałtyckim Porcie Kultury był “Concerto dei fiori” napisany w 1996 roku przez Czeszkę, Sylvię Bodorovą. Na program szczecińskiego występu w ramach Eufonii składały się także “Sinfonietta” Pawła Łukaszewskiego (2004), “Cicha Muzyka” Wałentyna Sylwestrowa (2002), “13 wariacji na temat polskiej melodii” Marcelo Nisimana (2018), “In Memoriam” Aleksandra Simicia (2011) oraz “Atlantis op. 72” Mikołaja Piotra Góreckiego. 

Aż trzy z tych utworów zostały napisane specjalnie dla Baltic Neopolis Orchestra. Szczecińska grupa konsekwentnie idzie ścieżką prezentowania współczesnych kompozycji.

Wykonania były brawurowe, a solówki miały w sobie oddech oraz wirtuozerię. Po muzykach zaś było widać przyjemną do obserwowania lekkość, z jaką poruszają się po często skomplikowanych meandrach utworów. 

Publiczność doceniła formę orkiestry licznymi i często długotrwałymi brawami. Warto podkreślić, że akustyka w Bałtyckim Porcie Kultury po raz kolejny sprzyjała wykonaniom orkiestry.

Świat posklejany muzyką

– W tym okaleczonym świecie, poszukujemy ciągle piękna. Musimy go szukać – mówił podczas szczecińskiego wieczoru Robert Piaskowski, dyrektor NCK. Tym samym odniósł się do idei tegorocznego festiwalu Eufonie.

Jednym z jego motywów przewodnich, a także graficznych, jest kintsugi – japońska sztuka naprawiania rozbitej ceramiki przy użyciu złota. 

“W tej filozofii nie ukrywa się uszkodzeń i nie zaciera śladów przeszłości. Pęknięcia zostają podkreślone, czyniąc je częścią nowej, bardziej złożonej i zjednoczonej całości” – piszą organizatorzy festiwalu. Kinstugi stanowi podczas Eufonii nie tylko metaforę kultury, ale także skomplikowanych i często bolesnych dziejów Europy Środkowo-Wschodniej.

Nie mniej ważny dla całości koncepcji jest wiersz Adama Zagajewskiego “Spróbuj opiewać okaleczony świat”, którego przesłanie można odczytać jako zachętę do poszukiwania ładu pomimo chaosu otaczającego ludzkość. Utwór Zagajewskiego zaczyna się od słów “Spróbuj opiewać okaleczony świat”, a kończy słowami “Musisz opiewać okaleczony świat”.

– Ten wiersz został opublikowany na pierwszej stronie New Yorkera dzień po zamachach na World Trade Center. Nie mogliśmy się spodziewać dramatycznych krakowskich wydarzeń w przededniu tego festiwalu, przewidywać świata, który na nowo stanie się światem rozlicznych pęknięć i podziałów – mówił w Szczecinie Robert Piaskowski.

Festiwal Eufonie odbywa się od 2018 roku. Przez pierwsze 5 edycji powstawał przede wszystkim w Warszawie, a następnie zaczął rozpościerać się na całą Europę Środkowo-Wschodnią. W tym w roku jego ramach odbywa się kilkadziesiąt koncertów w 10 miejscowościach, m.in. w Szczecinie, Kołobrzegu, Wrocławiu, Lusławicach, Warszawie i Dębicy. Greckie słowo “eufonie” oznacza sztukę współbrzmienia. 

Baltic Neopolis Orchestra po szczecińskim występie zaprezentuje się w ramach festiwalu jeszcze w 13 listopada w Kołobrzegu (Regionalne Centrum Kultury) oraz 14 listopada w Warszawie (Nowa Miodowa – Sala Koncertowa ZPSM nr 1).