Ten sygnał sięga dalej, niż się wydaje: praca przy szyi potrafi zmienić ból w łokciu. Wyjaśnia to Marika Kopaczyk, fizjoterapeutka z FizjoNature, gabinetów fizjoterapii na Pogodnie i Gumieńcach.
Do czego służą dłonie terapeuty?
Terapia manualna ma przywrócić ruch tam, gdzie go brakuje, i zmniejszyć ból na tyle, żeby pacjent mógł znów normalnie się ruszać. W FizjoNature służą do tego mobilizacje i manipulacje stawów oraz praca na tkankach miękkich. Każda z tych technik to ucisk albo ruch, na który odpowiada układ nerwowy. Według modelu fizjoterapeutów z Uniwersytetu Florydy właśnie ta odpowiedź nerwów i mózgu decyduje o efekcie zabiegu.
Sama siła ma tu mniejsze znaczenie, niż sugeruje „puszczanie” wyczuwalne pod palcami terapeuty. Z obliczeń zespołu z politechniki w New Jersey wynika, że do ściśnięcia twardej powięzi uda albo stopy choćby o jeden procent potrzeba sił większych, niż mogą dać ludzkie dłonie. Miękkie warstwy tuż pod skórą ustępują dużo łatwiej.
Marika Kopaczyk, która ma certyfikat terapii manualnej FRSC, ujmuje to tak: „Ruchem i uciskiem dajemy układowi nerwowemu sygnał, że ten odcinek może znów pracować bez bólu”.
Co ma szyja do bólu łokcia?
Łokieć tenisisty kojarzy się z przeciążonym przedramieniem, a jednak ulgę może przynieść zabieg na kręgosłup szyjny. W badaniu na Uniwersytecie Queensland w Australii każda z 15 osób z łokciem tenisisty przeszła trzy sesje: zabieg na odcinek szyjny, zabieg pozorowany i sesję bez zabiegu. Po prawdziwym zabiegu, w porównaniu z dwiema pozostałymi sesjami, łokieć od razu znosił mocniejszy ucisk bez bólu, a ręka ściskała mocniej, zanim zabolało.
Przegląd 20 badań pokazał to szerzej. Po manipulacji kręgosłupa wrażliwość na ucisk spada także daleko od miejsca, nad którym pracował terapeuta.
Marika Kopaczyk zajmuje się m.in. łokciem tenisisty i golfisty. Jak sama mówi: „Nie skupiam się jedynie na miejscu bólu. Wspólnie z pacjentem szukam jego przyczyny”.
Dlaczego powolny dotyk przycisza ból?
Skóra ma osobne włókna nerwowe do delikatnego dotyku. Najmocniej reagują, gdy dotyk przesuwa się powoli, od jednego do dziesięciu centymetrów na sekundę. W Göteborgu sprawdzono to na 44 zdrowych ochotnikach, u których wywoływano ból ciepłem: powolny dotyk miękkim pędzlem ból zmniejszał, a szybki dotyk i wibracje już nie. Działał nawet wtedy, gdy skończył się chwilę przed bólem.
Efekt był najsilniejszy u osób spokojnych i mało zalęknionych. Liczy się więc tempo dotyku, a także to, czy pacjent czuje się spokojnie. Do pracy na tkankach miękkich w FizjoNature należą mięśniowo-powięziowe techniki rozluźniające i terapia punktów spustowych.
Czy nastawienie zmienia efekt zabiegu?
To, co pacjent usłyszy przed zabiegiem, zmienia jego odczucia. Sześćdziesiąt zdrowych osób w badaniu z Florydy dostało przed manipulacją kręgosłupa trzy różne zapowiedzi. Jedni usłyszeli, że zabieg zmniejszy wrażliwość na ból, drudzy, że ją zwiększy, a trzeci dostali neutralną informację. Po zabiegu wrażliwość na ból w nodze spadła we wszystkich grupach.
W dolnej części pleców osoby, którym zapowiedziano większą wrażliwość, reagowały jednak na bodziec boleśniej niż przed zabiegiem. Ciało zareagowało więc na sam zabieg, ale obawa zmieniła to, jak reagowały plecy. Wizyta w FizjoNature zaczyna się od szczegółowego wywiadu, a Marika Kopaczyk dodaje: „Zanim zacznę, mówię pacjentowi, co zrobię i co może poczuć. Jeśli czegoś się obawia, to dobry moment, żeby to powiedzieć”.
Dlaczego ból pleców lubi wracać?
Po ostrym bólu krzyża jeden z głębokich mięśni pleców, mięsień wielodzielny, potrafi wyraźnie się zmniejszyć. Australijscy fizjoterapeuci zobaczyli to w USG u 26 pacjentów: po stronie bólu mięsień był mniejszy prawie o jedną trzecią, i to tylko na wysokości, która bolała. W kolejnym badaniu, na 39 osobach, mięsień nie wracał do dawnych rozmiarów sam, nawet gdy ból już minął.
Celowane ćwiczenia tego mięśnia zmieniły to, jak często ból wracał. W ciągu roku wrócił u 3 na 10 osób, które je wykonywały, i u ponad 8 na 10 w grupie bez tych ćwiczeń.
Marika Kopaczyk ma przeszkolenie z diagnostyki USG w fizjoterapii (RUSI). „Na ekranie USG pacjent widzi, jak pracuje jego mięsień. Kiedy ból odpuszcza, to najlepszy moment na ruch, dlatego pracę rękami łączymy z ćwiczeniami”, mówi fizjoterapeutka.
Jak wygląda terapia w praktyce?
Sesja trwa 25 albo 50 minut, zwykle raz lub dwa razy w tygodniu. Jeśli po zabiegu pojawi się bolesność, zwykle mija w ciągu od jednego do trzech dni.
Gabinety FizjoNature działają przy ul. Klonowica 45/2 na Pogodnie i przy ul. Tynieckiej 28/U1 na Gumieńcach. Szczegóły i zapisy: https://fizjonature.pl/oferta/terapia-manualna
Tekst powstał we współpracy z FizjoNature, gabinetami fizjoterapii i terapii manualnej w Szczecinie.
Komentarze