Harmonogram pokazów:
27 listopada (piątek), godz. 19:15
BEN’IMANA
Reż. Marie-Clementine Dusabejambo, Rwanda, Gabon, Francja, Norwegia, Wybrzeże Kości Słoniowej 2026, 101’
Opierając się na relacjach kobiet, które poznała w Rwandzie, Marie-Clementine Dusabejambo postanowiła przenieść na ekran sądy gacaca – trybunały ludowe oparte na tradycyjnej praktyce Rwandy, których zadaniem było wymierzanie sprawiedliwości i promowanie pojednania po ludobójstwie. Czy naprawdę można wybaczyć, gdy cała rodzina została unicestwiona lub gdy ciało zostało poddane torturom? A co z tymi, którzy muszą nosić w sobie dziecko swojego oprawcy i wychowywać je w ciągłym wstydzie po traumie, której doświadczyli? Z niemal w całości kobiecą obsadą (w tym imponującymi Clémentine U. Nyirinkindi i Isabelle Kabano), nagrodzony Złotą Kamerą na festiwalu w Cannes film Dusabejambo nie tylko oddaje głos milczącym ofiarom. Poprzez mocną narrację międzypokoleniową, uzdrawia, jednocześnie dając siłę osobom urodzonym po 1994 roku, by mogły się same wypowiedzieć.
Na festiwalu w Cannes „Ben'imana” doceniono też nagrodą FIPRESCI. Film otrzymał nominację do prestiżowych Gotham Awards, w kategorii doceniającej najlepsze filmy zagraniczne i reprezentuje Rwandę w rywalizacji o Oscara w kategorii Najlepszy Film Międzynarodowy.
28 listopada (sobota), godz. 17:00
ZAPISKI Z PODZIEMIA
NOTES FROM THE UNDERGROUND
Reż. Adrian Van Wyk, Chris Kets, Afryka Południowa 2026, 80’
Poszukiwanie tożsamości, odzyskiwanie wymazanej przeszłości i artystyczny ruch oporu. „Zapiski z podziemia” są zapisem żywego archiwum głosów i doświadczeń kolejnych pokoleń, dla których hip-hop stał się narzędziem przetrwania i budowania własnej historii.
Przez cztery dekady hip-hop w Kapsztadzie był czymś więcej niż muzyką. Dla kolejnych pokoleń stał się sposobem na odkrywanie własnych korzeni, odzyskiwanie wymazanej historii i budowanie tożsamości w cieniu kolonializmu i apartheidu. „Zapiski z podziemia” prowadzą przez różne dzielnice miasta i osobiste historie ludzi, dla których hip-hop stał się narzędziem samopoznania, sprzeciwu i budowania wspólnoty.
Film staje się żywym archiwum głosów i wspomnień kolejnych pokoleń, ukazując hip-hop jako narzędzie przetrwania, odzyskiwania własnej historii i budowania tożsamości. To także zbiorowy akt pamięci, oporu i kulturowej ciągłości.
„Zapiski z podziemia” stanowi sugestywny i wielowymiarowy portret Kapsztadu, ukazany przez pryzmat tamtejszej podziemnej sceny hiphopowej. Film przywołuje historię, która zbyt często pozostawała poza oficjalną narracją. W czasach, gdy kwestie pamięci, tożsamości i ekspresji pozostają kluczowe dla południowoafrykańskiego krajobrazu społecznego, film „Zapiski z podziemia” jawi się jako dzieło istotne zarówno w ujęciu historycznym, jak i współczesnym. Film podkreśla trwałą moc hip-hopu jako siły sprzyjającej budowaniu świadomości politycznej, duchowego zakorzenienia oraz wzmacnianiu wspólnoty”. – Międzynarodowy Festiwal Filmów Dokumentalnych Encounters
29 listopada (niedziela), godz. 17:00
JEDNA KOBIETA, JEDEN STANIK
ONE WOMAN ONE BRA
Reż. Vincho Nchogu, Kenja, Nigeria 2025, 79’
Prawo do ziemi, na której żyje, nie należy się Star. Jak udowodnić, że jest się u siebie, jeśli nie zna się własnych korzeni? Jedno zdjęcie z dzieciństwa może zmienić wszystko.
Mieszkańcy wioski Sayit mają wkrótce otrzymać akty własności ziemi, do której prawo przez wieki wynikało z tradycji i przynależności do wspólnoty. Dla 38-letniej Star ta zmiana może jednak oznaczać utratę domu. Nieznane pochodzenie i brak męża sprawiają, że nie ma ona pewności, czy będzie mogła zachować ziemię, na której żyje.
Nadzieję na rozwiązanie przynosi przypadkowe odkrycie: w książce poświęconej ludom koczowniczym Star odnajduje swoje zdjęcie z dzieciństwa. Zaczyna podejrzewać, że miejscowa handlarka żywności może być jej matką. Kobieta zaprzecza, a Star, zdesperowana, by zabezpieczyć swoją przyszłość, zaczyna szukać innych sposobów na uzyskanie prawa do ziemi. Kolejne decyzje, w tym udział w kampanii dla zagranicznej organizacji pozarządowej, coraz mocniej wikłają ją w konflikt z własną społecznością
Przewrotny debiut reżyserski Vincho Nchogu jest zaskakująco wielopłaszczyznowy. Poza poruszaniem kwestii tarć na płaszczyźnie współczesności z tradycją oraz niezaleczonych ran kolonializmu stanowi dekonstrukcję schematów myślenie, które wkradły się w ‘zachodnie’ percepcje wobec Afryki i pułapek ‘oświeconej dobroczynności’, które w istocie są kłopotliwymi lub wręcz niechcianymi balastami dla przeciętnych obywateli.
To opowieść o walce o dom i własną tożsamość, w której zderzają się tradycja, rodzinne więzi, pułapek pomocowych i prawo do decydowania o własnym losie. Star musi znaleźć sposób, by ocalić swoją przyszłość w świecie, w którym o przynależności wciąż decydują inni, a nawet „obcy”.
30 listopada (poniedziałek), godz. 19:15
ABOUT SOME MEANINGLESS EVENTS
Reż. Mostafa Derkaoui, Maroko 1974, 76’
Poszukując tematu do swojego filmu, grupa reżyserów pyta przechodniów o ich oczekiwania wobec marokańskiego kina wyświetlanego na ulicach i w barach Casablanki. W 1974 roku władze Maroka zakazały wyświetlania filmu, który od tej pory powszechnie uznawany był za zaginiony. W 2016 roku w Filmoteca De Catalunya w Barcelonie odkryto negatywy tej produkcji, całość została odrestaurowana, a film odwiedził najważniejsze festiwale filmowe na świecie.
Film został wyreżyserowany przez studenta Szkoły Filmowej w Łodzi, pochodzącego z Maroka, Mostafę Derkaouiego. Twórca ten zmarł 20 sierpnia 2026 roku w Casablance w Maroku.
1 grudnia (wtorek), godz. 19:15
BLOK KRÓTKICH METRAŻY: ANIMAFRICA
To pierwszy w historii festiwalu AfryKamera blok filmów animowanych. Produkcje te ożywiają legendy, wspomnienia i historie w sposób, który potrafi zaoferować tylko animacja.
2 grudnia (środa), godz. 19:15
ROQIA: EGZORCYSTA
ROQIA
Reż. Yanis Koussim, Francja, Algieria, Katar, Arabia Saudyjska 2025, 89’
Co się może wydarzyć, kiedy egzorcysta zapomni formuł chroniących przed złem? Gdy przemoc narasta, a opętani przemawiają nieznanym językiem, jeden człowiek boi się tego, co może sobie przypomnieć, drugi - tego, co zapomni.
Po wypadku samochodowym Ahmed traci pamięć i wraca do rodzinnej wioski, nie rozpoznając ani żony, ani dzieci. Twarz owinięta bandażami dodatkowo przeraża jego najmłodsze dziecko, a nocami mężczyznę nawiedzają tajemnicze postacie, szepczące w niezrozumiałym języku. Niepokój budzi również sąsiad, który twierdzi, że jest jego przyjacielem. Ahmed nie wie, czego powinien bać się bardziej: tego, czego nie pamięta, czy tego, co może sobie przypomnieć.
Współcześnie starzejący się raqi – muzułmański egzorcysta – coraz bardziej traci pamięć. Podczas kolejnych rytuałów zaczyna zapominać formuł, którymi odpędza demony. Czasem nie wie, gdzie jest, ani kim jest. Jego uczeń z niepokojem obserwuje postępującą chorobę mistrza, zwłaszcza gdy w mieście narasta przemoc, a osoby uznawane za opętane zaczynają mówić w nieznanym języku. Co się stanie, jeśli człowiek, który przez całe życie odpędzał zło, sam przestanie pamiętać, jak je powstrzymać?
Dwie historie zaczynają splatać się wokół pamięci, lęku i tego, co wymyka się rozumowi. „Roqia” to mroczny, podskórnie niepokojący horror, który wykorzystuje konwencję kina o opętaniu, by opowiedzieć o pamięci, wierze, ekstremizmie religijnym i przemocy, która nie daje o sobie zapomnieć, odkrywając w ten sposób współczesny sposób poruszania tematu okropności tak zwanej Czarnej Dekady w Algierii.
Komentarze