Mieszkańcy województwa zachodniopomorskiego coraz silniej identyfikują się z regionem. Dużo rzadziej opieramy swoją tożsamość o bycie “Polakiem/Polką”. Skręcamy za to w identyfikowanie się w związku z płcią i życiem rodzinnym. Takie wnioski płyną z nowego raportu „Tożsamość regionalna mieszkańców województwa zachodniopomorskiego”. Opracowanie porównuje wyniki badań z 2011 i 2026 roku, pokazując, jak na przestrzeni 15 lat zmieniły się postawy i wartości mieszkańców.

Odpowiedź na pytanie „kim jesteśmy?” nie mniej ważna niż PKB

Jak podkreślał podczas prezentacji raportu marszałek województwa Olgierd Geblewicz, rozwój regionu można mierzyć nie tylko liczbą inwestycji czy wskaźnikami gospodarczymi.

– Na co dzień zwykle skupiamy się na PKB, na ilości wyremontowanych i wybudowanych dróg. Natomiast dla nas jako władz regionu nie mniej ważne, a powiedziałbym, nawet ważniejsze jest to, żeby zbadać, jak zmieniamy się my. To jest zdecydowanie trudniejsze, mniej policzalne. Natomiast na pewno z punktu widzenia tego, jak chcemy dalej rozwijać nasz region, jest to kluczowe – mówił marszałek.

Raport przygotowany na zlecenie Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej pokazuje, że mieszkańcy coraz częściej kierują się oceną jakości życia, poczuciem bezpieczeństwa i zadowoleniem z miejsca zamieszkania. Tradycyjne wartości związane z religią, przodkami czy stałym miejscem pracy ustępują miejsca bardziej pragmatycznemu i “lifestyle’owemu” podejściu.

Coraz więcej lokalnych patriotów

Badanie objęło prawie 1100 mieszkańców ze wszystkich powiatów województwa i w dużej mierze powiela pytania zadawane respondentom w 2011 roku. Dzięki temu możliwe było dokładne porównanie zmian zachodzących w regionie.

Jak podkreślił koordynator badania, dr Włodzimierz Durka ze Szczecińskiego Towarzystwa Socjologicznego, jedną z najważniejszych zmian jest wzrost identyfikacji z regionem.

– Najważniejszą kwestią jest to, że województwo ma coraz więcej swoich patriotów lokalnych. Opcja wyboru „jestem zachodniopomorzaninem” wzrosła o połowę w stosunku do 2011 roku – zaznacza Włodzimierz Durka. Samodzielnie jako zachodniopomorzanin identyfikuje się prawie co trzeci mieszkaniec regionu (28,8%), w 2011 roku był to niemal co piąty (19,3%).

Coraz rzadziej Polak i Polka. Coraz częściej człowiek, matka, mąż

Raport pokazuje również zmianę sposobu postrzegania własnej tożsamości. “Najbardziej uderzającą zmianą jest radykalne osłabienie identyfikacji narodowej (“Polak”/”Polka”). Kategoria ta przestała być bezwzględnie dominującą osią tożsamości – podsumowują badacze. Zamiast tego mieszkańcy regionu swoją tożsamość opierają o pojęcia związane z płcią czy nawet ogólniej – z byciem człowiekiem. W opozycji do sztywnych ról społecznych czy zawodowych.  

 – Jeżeli w badaniu z 2011 najczęściej nasi respondenci z tamtego okresu mówili, że są Polakami, to obecnie najczęściej mówią, że są matką, kobietą, mężczyzną – mówi dr Włodzimierz Durka ze Szczecińskiego Towarzystwa Socjologicznego.

Większego znaczenia nabrały także bezpieczeństwo i stabilizacja, co autorzy opracowania wiążą między innymi z doświadczeniami pandemii COVID-19 oraz wojny w Ukrainie.

Nowe oblicze morza i czas na relaks

Raport przyniósł także nowe spojrzenie na jeden z najważniejszych symboli regionu. Po raz pierwszy w historii badań mieszkańcy przestali postrzegać morze głównie przez pryzmat gospodarczy – jako porty, stocznie i przemysł ciężki. Dziś Bałtyk kojarzy się przede wszystkim z relaksem, wypoczynkiem i rekreacją. 

Raport będzie dostępny od 30 czerwca

Urząd Marszałkowski zapowiada, że badanie przeprowadzone na reprezentatywnej grupie 1080 osób ze wszystkich powiatów nie trafi na półkę. Agnieszka Cieślicka, Dyrektor Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej, zaznacza, że diagnoza ta stworzy swego rodzaju barometr do projektowania polityki społecznej tak lokalnie, jak i regionalnie. 

Raport „Tożsamość regionalna mieszkańców województwa zachodniopomorskiego” został najpierw zaprezentowany w Sejmiku Wojewódzkim, a od wtorku 30 czerwca 2026 roku będzie dostępny dla każdego zainteresowanego na stronach internetowych Urzędu Marszałkowskiego.