Punktem wyjścia dla wystawy są teksty Georgiego Gospodinowa, Urszuli Kozioł, Andrei Gibson oraz Sogyala Rinpoche, zestawione z pracami Zofii Broniek, Danuty Dąbrowskiej, Ryszarda Góreckiego, Jerzego Zygmunta Grzegorskiego, Saito Makoto, Augusta Ludwiga Mosta, Bartka Otockiego i Leszka Sobockiego (z kolekcji MNS) oraz Grzegorza Klamana (z kolekcji Zachęty Sztuki Współczesnej w Szczecinie). Towarzyszą im materiały prywatne: zdjęcia rentgenowskie, dokumentacja medyczna, codzienne przedmioty, takie jak termos do herbaty – ślady konkretnego doświadczenia towarzyszenia osobie umierającej.
Centralnym motywem wystawy jest herbata. Symbolizuje obecność i troskę, a zarazem oswaja nieuchronność odchodzenia. W geście zaparzania i podawania napoju – prostym, powtarzalnym, cielesnym – spotykają się porządek codzienności, język medycyny, poezja i sztuka. Dzieła muzealne i fragmenty literatury wprowadzają perspektywę kulturową i filozoficzną, natomiast materiały prywatne zakotwiczają refleksję nad śmiercią w doświadczeniu jednostkowym, intymnym i relacyjnym.
Ekspozycja prowadzi widza od procesu przygotowania herbaty, poprzez uważną obserwację odchodzącego ciała i zanikanie zmysłów, ku przestrzeni ciszy i pamięci. Wystawa tworzy bezpieczną przestrzeń refleksji nad umieraniem jako procesem – umożliwia osobom odwiedzającym odnalezienie własnych skojarzeń, emocji i rytuałów. Jest zaproszeniem, by spojrzeć na odchodzenie nie jako na jednorazowe wydarzenie, lecz na sekwencję gestów troski i uważności – praktyk, które w codzienności pozwalają odnaleźć najgłębszą formę obecności przy drugim człowieku.
Wydarzenie towarzyszące
7 marca 2026, godz. 11.00 – warsztaty ruchowe z elementami butoh
„Przychodzę-odchodzę, wdech-wydech” Warsztaty ruchowe z elementami butoh
Podczas warsztatów osoby uczestniczące prowadzone są przez serie improwizowanych ćwiczeń i zadań ruchowych. Metoda ta pozwala na fizyczne i emocjonalne zanurzenie się w doświadczeniu utraty rozumianej jako uniwersalny i transformujący proces. Taniec butoh pozwala zarówno wyrazić, ale także przepracować i nadać nowe znaczenie odczuciom związanym ze zmianą i żałobą, prowadząc do pogłębienia świadomości ciała i umysłu oraz integracji doświadczenia.
Prowadzenie: Joanna Sarnecka – antropolożka kultury, aktywistka zaangażowana w kwestie praw człowieka, opowiadaczka w założonej przez siebie grupie Opowieści z Walizki, tancerka butoh. Zajmuje się sytuacjami granicznymi, psychologią kryzysu, psychotraumatologią, kulturowym i społecznym kontekstem doświadczania kryzysu i strategii przetrwania. Działa w Instytucie Dobrej Śmierci.
Komentarze