Przemiany kulturowe na Pomorzu Zachodnim i Przednim w młodszym okresie przedrzymskim (III–I w. p.n.e.) - promocja książki

Program:

- Lech Karwowski (Dyrektor Muzeum Narodowego w Szczecinie)

Wprowadzenie

- Dr Bartłomiej Rogalski (Muzeum Narodowe w Szczecinie)

Słowo o książce

- Dr Henryk Machajewski (Uniwersytet Gdański)

Okres przedrzymski w północnej i zachodniej Polsce

- Björn Rauchfuß (Freie Universität Berlin)

Okres przedrzymski w północnych i wschodnich Niemczech

Książka, będąca dysertacją doktorską autora, jest monograficznym opracowaniem zjawisk kulturowych, jakie miały miejsce na Pomorzu Zachodnim i Przednim, w tym odcinku pradziejów, który zwany jest młodszym okresem przedrzymskim. Oba regiony odznaczały się wówczas specyficznym obliczem kulturowym na tle obszarów sąsiednich. Na specyfikę tę składała się przede wszystkim wyraźna zachowawczość w stosunku do nowych impulsów kulturowych, jakie docierały tu z obszarów głównie cywilizacji celtyckiej. Obszar Barbaricum doświadczał wówczas intensywnej ewolucji modelu kultury, inicjowanego przez Celtów i definiowanego jako proces latynizacji. Jest to jedno z fundamentalnych wydarzeń w dziejach ówczesnej Europy, adekwatny pod względem ważności do procesu romanizacji czy chrystianizacji w wiekach późniejszych. Południowe wybrzeże Bałtyku, okupowane przez ludność kultury jastorfskiej i oksywskiej, nadal kontynuowało tradycje wiązane z wczesną epoką żelaza, a niekiedy nawet epoką brązu widoczne w stylistyce ozdób, ceramiki i obrządku pogrzebowego. Ostrożnie adoptowane elementy tzw. latynizacji, który to proces objął całość ówczesnej Europy Barbarzyńskiej, dały w efekcie specyficzny konglomerat kulturowy Pomorza Zachodniego i Przedniego. Ta specyfika polega głównie na dwutorowości procesu adaptacji nowych wzorców kulturowych, które szybciej wdrażano w sferze sepulkralnej niż w sferze życia codziennego. Zebrany w książce materiał archeologiczny poddano analizie pod kątem stylistyki, typologii i chronologii. Prezentowana monografia posiada rozbudowany katalog stanowisk archeologicznych, opisanych w wyczerpujący sposób pod względem inwentarza, adekwatnej literatury, danych archiwalnych i stanu zachowania. Należy podkreślić, że jest to pierwsze monograficzne opracowanie Pomorza Zachodniego i Przedniego w okresie przedrzymskim, stąd tym większa wartość pracy. Po raz pierwszy też poddano szczegółowej analizie ceramikę kultury jastorfskiej z omawianego obszaru, co zaowocowało rozbudowaną typologią, niezbędną do prowadzenia przyszłych studiów.

Dr Bartłomiej Rogalski

z urodzenia poznaniak, studiował archeologię na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu (1993–1998). W 2004 roku na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu im. Tadeusza Kotarbińskiego w Zielonej Górze obronił rozprawę doktorską pod tytułem „Przemiany kulturowe na Pomorzu Zachodnim i Przednim w młodszym okresie przedrzymskim (III–I w. p.n.e.)”. Praca powstała pod kierunkiem prof. dr. hab. Wojciecha Dzieduszyckiego, recenzji podjęli się natomiast prof. dr hab. Grzegorz Domański oraz prof. dr hab. Jerzy Okulicz-Kozaryn. Od 2008 roku Bartłomiej Rogalski zatrudniony jest w Dziale Archeologii Muzeum Narodowego w Szczecinie. Jest członkiem redakcji naukowej wydawanych w Szczecinie zeszytów archeologicznych „Materiałów Zachodniopomorskich”. Należy do Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich, pełniąc funkcję sekretarza Oddziału w Szczecinie. W ostatnich latach kieruje z ramienia MNS projektem badawczym dotyczącym schyłku starożytności i początków wczesnośredniowiecznego/słowiańskiego osadnictwa na obszarze Pomorza Zachodniego realizowanym w kooperacji z Römisch-Germanische Kommission.