Sarusofony z amerykańskiej Oklahomy, pandemia i nagranie realizowane nocami w sali koncertowej. Za nagraniem Symfonii h-moll „Polonia” Ignacego Jana Paderewskiego kryje się historia, którą trudno byłoby wymyślić, gdyby nie wydarzyła się naprawdę. Prof. Bohdan Boguszewski, szczeciński dyrygent świętujący 60-lecie pracy artystycznej, ponownie sięgnie po tę wyjątkową kompozycję. Tym razem w Berlinie, podczas koncertu, który jest bezpłatny i otwarty dla publiczności.

Symfonia h-moll „Polonia” to jeden z tych utworów, które stosunkowo rzadko są wykonywane w salach koncertowych. I to mimo że jej autorem jest Ignacy Jan Paderewski. Prof. Bohdan Boguszewski ze Szczecina postanowił przypomnieć kompozycję publiczności. Wykonanie zabrzmi podczas otwartego i bezpłatnego berlińskiego wydarzenia „Ignacy Jan Paderewski – Maestro Returns to Berlin” 15 listopada. Koncert odbędzie się z okazji 108. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości w Bazylice św. Jana przy Lilienthalstraße 5.

– To jest wspaniała kompozycja, która naprawdę nie jest wykorzystywana u nas, w kraju. Ba, są filharmonie w Polsce, gdzie nigdy nie była ona wykonana – mówi dyrygent.

Poszukiwania w Ameryce

Bohdan Boguszewski tuż przed pandemią koronawirusa postanowił nagrać Symfonię h-moll Paderewskiego wraz z Lwowską Narodową Orkiestrą Symfoniczną. Zależało mu jednak na czymś, czego zabrakło we wcześniejszych rejestracjach: kompletnym składzie instrumentów zapisanym przez kompozytora.

Chodziło m.in. o sarusofony. To rzadkie instrumenty dęte, których brzmienie jest ostre, przenikliwe i trudne do pomylenia z innymi. W Polsce nie udało się znaleźć muzyków, którzy mogliby na nich zagrać. Poszukiwania zaprowadziły szczecińskiego dyrygenta do miejscowości Tulsa w amerykańskim stanie Oklahoma.

Tam znalazł kontrafagocistę z miejscowej orkiestry filharmonicznej, który pasjonował się grą na sarusofonach.

Pandemia pokrzyżowała pierwotny plan wspólnego nagrania we Lwowie. Ostatecznie muzyk z USA nagrywał partie instrumentów samodzielnie, nocami, w udostępnionej sali koncertowej. Przez około trzy miesiące przesyłał materiał do Boguszewskiego, który odsłuchiwał go i zgłaszał poprawki.

– Nie będziemy się poddawać. Zrobimy to przez ocean – wspomina dyrygent.

Efektem jest nagranie, które zawiera wszystkie trzy partie sarusofonów, wydane przez firmę fonograficzną Dux. Jak podkreśla Boguszewski, to wyjątkowa rejestracja Symfonii Paderewskiego.

Od Paderewskiego do „Ogniem i mieczem”

15 listopada utwór zabrzmi w Berlinie w wykonaniu Orchestra Academia pod batutą prof. Bohdana Boguszewskiego. W programie znajdzie się również „Pieśń Heleny” Krzesimira Dębskiego z filmu „Ogniem i mieczem”.

Wykona ją Katarzyna Dondalska, polska sopranistka koloraturowa związana ze Szczecinem. Boguszewski uważa, że oba utwory doskonale się uzupełniają. Szczególnie bliskie są mu liryczne fragmenty symfonii i filmowej kompozycji Dębskiego.

Koncert ma także wymiar historyczny. Paderewski studiował kompozycję w Berlinie, a miasto odegrało ważną rolę w początkach jego międzynarodowej kariery. Sam Boguszewski również wielokrotnie występował w niemieckiej stolicy, gdzie – jak mówi – ma swoją publiczność.

Wydarzenie „Ignacy Jan Paderewski – Maestro Returns to Berlin” odbędzie się w niedzielę, 15 listopada 2026 roku, o godz. 19:00 w Bazylice św. Jana przy Lilienthalstraße 5. Koncert jest darmowy i otwarty. Wpisuje się także w obchody 60-lecia pracy artystycznej prof. Bohdana Boguszewskiego.