Możliwość przekazania części podatku dochodowego na rzecz Organizacji Pożytku Publicznego (OPP) to jedna z ważniejszych opcji wspierania społeczeństwa obywatelskiego w Polsce. Mimo że sama procedura jest maksymalnie uproszczona, wciąż wielu podatników rezygnuje z tego prawa, pozostawiając środki w ogólnym budżecie państwa. Dlaczego jednak warto skorzystać z tej opcji, kto jest uprawniony do otrzymania wsparcia oraz jak dopełnić formalności krok po kroku? Wyjaśniamy!

Dlaczego przekazanie 1,5% jest tak ważne?

Decyzja o przekazaniu 1,5% podatku nie jest aktem filantropii w tradycyjnym rozumieniu, gdyż nie obciąża ona portfela podatnika dodatkowymi kosztami. Jest to świadome dysponowanie częścią płaconego podatku, który, jeśli nie zostanie przekazany, będzie w całości odprowadzony do budżetu państwa. Warto skorzystać z tego mechanizmu przede wszystkim dlatego, że jest formą demokracji bezpośredniej w finansach. Gospodarowanie częścią podatku daje obywatelowi rzadką okazję realnego wpływu na cel wydatkowania publicznych pieniędzy.

Ponadto środki te są absolutnym fundamentem funkcjonowania III sektora, gdyż dla wielu fundacji są głównym źródłem finansowania własnych działań statutowych. Mechanizm ten pozwala również na precyzyjne wsparcie inicjatyw lokalnych lub konkretnych Podopiecznych, co buduje więzi społeczne i poczucie solidarności. Należy także pamiętać, że organizacje pozarządowe często gospodarują tymi zasobami efektywniej i reagują na potrzeby społeczne szybciej niż rozbudowana administracja państwowa.

Komu można przekazać 1,5% podatku?

Wsparcie może otrzymać wyłącznie podmiot posiadający status Organizacji Pożytku Publicznego (OPP). Nie każda fundacja czy stowarzyszenie ma ten status, ponieważ wymaga on spełnienia szeregu rygorystycznych wymogów prawnych oraz prowadzenia transparentnej sprawozdawczości.

Podatnik dysponuje pełną dowolnością w wyborze beneficjenta i może wskazać organizację działającą w obszarze, który jest mu bliski. Weryfikacja organizacji jest prosta, ponieważ aktualny wykaz OPP uprawnionych do otrzymania 1,5% podatku w danym roku podatkowym jest prowadzony przez Dyrektora Narodowego Instytutu Wolności. Listę tę można bez trudu odnaleźć na oficjalnych stronach rządowych lub w wyszukiwarkach zintegrowanych z systemami do rozliczeń PIT.

Jeśli weźmie się pod uwagę transparentność oraz prowadzone działania, można przekazać 1,5% podatku Fundacji Sedeka wspierającej dorosłe osoby chore i z niepełnosprawnością.

Jak i kiedy można przekazać środki?

Przekazanie 1,5% jest procesem w pełni zautomatyzowanym i nie wymaga dokonywania samodzielnych przelewów bankowych. Całą operację przeprowadza Urząd Skarbowy na podstawie wniosku zawartego w zeznaniu rocznym.

Co istotne, tylko w ramach rocznych rozliczeń PIT można przekazać część podatku na rzecz OPP. Opcję tę mają osoby rozliczające się na formularzu PIT-37, przedsiębiorcy składający PIT-36 lub liniowy PIT-36L, a także ryczałtowcy korzystający z PIT-28. Prawo to przysługuje również podatnikom wykazującym zyski kapitałowe na PIT-38 oraz dochody ze sprzedaży nieruchomości na PIT-39. Emeryci i renciści rozliczani przez ZUS również mogą przekazać 1,5% podatku wystarczy, że złożą specjalny krótki formularz oświadczenia PIT-OP.

Samo wsparcie OPP jest proste – w rocznym zeznaniu podatkowym znajdują się specjalnie wyodrębnione pola, gdzie wpisuje się informacje dot. przekazania części podatku. Procedura ogranicza się do wpisania numeru KRS wybranej Organizacji Pożytku Publicznego oraz kwoty wsparcia.

Natomiast dla osób korzystających z rządowej usługi Twój e-PIT proces ten jest jeszcze prostszy, gdyż system automatycznie przepisuje dane organizacji wskazanej w roku ubiegłym. Jeśli podatnik chce zmienić beneficjenta, musi zalogować się do systemu i edytować numer KRS. W przypadku osób rozliczających się po raz pierwszy lub tych, które wcześniej nie wskazały żadnej OPP, pole to pozostaje puste i wymaga ręcznego uzupełnienia.

Podsumowując, przekazanie 1,5% podatku to przywilej podatnika, który nie wiąże się z żadnym ryzykiem ani kosztem, a jedynie z koniecznością wpisania numeru KRS w odpowiednią rubrykę. W skali makroekonomicznej są to miliardy złotych, które realnie zmieniają polską rzeczywistość, ratują życie i wspierają rozwój społeczny. Warto z tego prawa skorzystać świadomie.