Z jednej strony doceniają to, jak zmienia się Szczecin. Wskazują przy tym m.in. na wyremontowaną Aleję Wojska Polskiego. Z drugiej strony, dostrzegają jednak miejsca, które wymagają zmian.
Architekci Krzysztof i Anna Paszkowscy-Thurow są najnowszymi bohaterami cyklu „Ci, którzy zostali w Szczecinie”. W październiku szczeciński duet zdominował konkurs „Cha(lle)nges–Realizacje” organizowany w ramach 9. Międzynarodowego Biennale Architektury Wnętrz.
Otrzymali Grand Prix za wnętrza dwupoziomowego apartamentu nad morzem oraz wyróżnienie za wnętrza przedwojennej willi na Pogodnie.
U Krzysztofa zdecydowała pokoleniowa tradycja, u Anny - kolejność egzaminów
Ich znajomość rozpoczęła się w szkole podstawowej. Krzysztof już wtedy wiedział, że zostanie architektem.
- Moi rodzice, dziadkowe i pradziadkowie są lub byli architektami. Siostra również jest architektką. Nie było wyjścia - śmieje się.
U Anny było na odwrót. Nikt w jej rodzinie nie zajmował się architekturą, a ona sama po klasie matematyczno-fizycznej rozważała studia na kierunkach ścisłych.
- Tyle, że egzamin na architekturę był pierwszy, na resztę musiałam i tak czekać. Uznałam, że spróbuję i podejdę do niego - opowiada.
W 2002 roku rozpoczęli studia architektoniczne na Politechnice Szczecińskiej. To czas, gdy przed żakami pojawiły się pierwsze możliwości wyjazdu za granicę. A nasi bohaterowie bardzo chcieli wykorzystać tę szansę. Pierwszym kierunkiem był Rotterdam, gdzie spędzili kilka miesięcy. Wówczas uczestniczyli w międzynarodowym programie poświęconym urbanistyce i zarządzaniu miastem.
– Na trzecim roku studiów pojawiła się możliwość wyjazdu w ramach programu Erasmus. Oczywiście, że chcieliśmy wziąć w nim udział. Wybrałam Kopenhagę, a Krzysztof pojechał do Berlina. Przez pierwszy rok byłam sama, a potem Krzysztof do mnie dołączył – opowiada Anna Paszkowska-Thurow.
Kiedy w Szczecinie niewiele się działo
Jakie były ich pierwsze wrażenia po przeprowadzce do Kopenhagi? Jak słyszymy, „życie w stolicy Danii wyglądało zupełnie inaczej”.
- Poznaliśmy również inne podejście do kształcenia w zawodach związanych z architekturą i budownictwem. Studia, które tam podjęliśmy, miały zdecydowanie bardziej techniczny i konstrukcyjny charakter. Przygotowywały do przekładania koncepcji architektonicznych na rozwiązania możliwe do realizacji na budowie. Dodatkowo bardzo dużo pracy wykonywało się w grupach, podczas gdy na naszych studiach w Polsce dominowało podejście indywidualne - wspomina Krzysztof.
– W tamtym czasie w Szczecinie niewiele się działo, a Kopenhaga była już otwartym, tętniącym życiem miastem, pełnym studentów, z aktywnymi przestrzeniami publicznymi, szczególnie nad wodą, które nawet obecnie stanowią wzorcowe przykłady architektury i urbanistyki społecznej – dodaje Anna.
Równolegle ze studiami na Politechnice Szczecińskiej, przyszli architekci podjęli naukę w Kopenhaskiej Szkole Designu i Technologii (obecnie KEA) na kierunku Bygningskonstruktør. Uzyskali wykształcenie z zakresu technologii architektonicznej i zarządzania budową.
– Duński rynek pracy był wówczas bardzo otwarty. Nawet jako studenci z Polski mieliśmy możliwość zdobywania doświadczenia zawodowego i podejmowania pracy w biurach architektonicznych. Liczyły się przede wszystkim umiejętności i zaangażowanie – dodaje Anna Paszkowska-Thurow.
„Złapaliśmy się na tym, że jesteśmy tutaj co miesiąc”
Po kilku latach pracy w duńskich pracowniach, architekci zaczęli myśleć o własnej działalności.
– Praca w duńskich zespołach projektowych wiele nas nauczyła. Z czasem jednak chcieliśmy również rozwijać własne koncepcje i realizować autorskie projekty – mówi Krzysztof Paszkowski-Thurow.
To nie był jedyny powód. Zaczęli również tęsknić za Szczecinem.
- Złapaliśmy się na tym, że jesteśmy tutaj co miesiąc, a potem jeszcze częściej. Doszliśmy do wniosku, że czas z tym skończyć. Tak często wracaliśmy do rodziny, znajomych, ulubionych miejsc - mówi Anna Paszkowska-Thurow.
– To prawda. Wielu Polaków wyjeżdżało wówczas za granicę. W akademikach mieszkaliśmy również z kolegami z Polski. Wielu z nich zdecydowało się pozostać w Danii, inni wyjechali dalej na północ, na przykład do Norwegii - dodaje Krzysztof Paszkowski-Thurow.
W 2010 roku wrócili do Szczecina. To czas, gdy nadal pracowali dla duńskiego biura (w ramach pracy zdalnej), a jednocześnie rozpoczęli pierwsze indywidualne realizacje.
– Mieliśmy różne pomysły na działanie. Byliśmy zafascynowani duńskim myśleniem o projektowaniu, duńskim designem i tym, jak dużą wagę sami Duńczycy przywiązują do rodzimego wzornictwa i architektury, traktując je jako ważną część swojej tożsamości – mówi Anna Paszkowska-Thurow.
– Tak nas zarazili tym entuzjazmem, że postanowiliśmy przenieść odrobinę duńskiego designu do naszego rodzinnego miasta i otworzyliśmy niewielki concept store – dodaje Krzysztof Paszkowski-Thurow.
Tak powstał „hygge concept store”.
– Chyba trochę wyprzedziliśmy swój czas. Duński design nie był jeszcze wtedy tak rozpoznawalny jak dziś – dodaje Anna Paszkowska-Thurow.
„Mamy zespół stałych rzemieślników, którzy nas znają i są w stanie zrealizować nasze pomysły”
W 2012 roku zrealizowali jeden z pierwszych projektów - mowa o domu w Kobylance. To czas, gdy w Szczecinie i okolicach nie było zbyt wielu przykładów minimalistycznej, współczesnej architektury.
Projekt szczecińskiego duetu wyróżniał się na tle typowej zabudowy podmiejskiej i szybko znalazł się w branżowych magazynach - trafił na topową platformę ArchDaily oraz do włoskiej edycji Elle Decoration. Później znalazł się również na longliście konkursu ArchDaily Building of the Year 2017.
W projektach Anny i Krzysztofa Paszkowskich-Thurow można dostrzec nawiązania do duńskiego designu i architektury. Dla Domu „DX” specjalnie sprowadzili z duńskiej cegielni ręcznie formowaną cegłę. Jego wnętrza również utrzymali w duchu nordyckiego minimalizmu - znajdziemy w nich forniry z dębu szczotkowanego, szerokie deski podłogowe oraz naturalny kamień. To zarazem kolejna realizacja, która została doceniona w międzynarodowych konkursach, trafiając na shortlistę London International Creative Competition (LICC) oraz longlistę Archello Awards.
– Dania charakteryzuje się tym, że stawia na długi cykl życia obiektu. Architekci stosują bardzo trwałe materiały i rozwiązania techniczne, takie jak elewacje z pełnej cegły klinkierowej. Nieraz, będąc na miejscu, zastanawialiśmy się, z którego roku pochodzi dany budynek. Zabudowa trzyma się tak dobrze, że czasami naprawdę trudno określić jej wiek – mówi Krzysztof Paszkowski-Thurow.
Architekci specjalizują się głównie w architekturze prywatnej, obejmującej kompleksowe projekty domów i wnętrz, a także autorskie projekty mebli i obiektów sztuki użytkowej.
- Co ważne, nie tylko projektujemy, ale również prowadzimy proces projektowy od koncepcji po realizację, wspierając inwestorów w kwestiach organizacyjnych i koordynacyjnych. Mamy zespół stałych rzemieślników, którzy nas znają i są w stanie zrealizować nasze pomysły. Stawiamy na lokalne firmy i lokalnych wykonawców - podkreśla Krzysztof Paszkowski-Thurow.
„Musimy zobaczyć, jak ta przestrzeń będzie funkcjonować”
Naszych rozmówców nie mogliśmy nie zapytać o to, w którym kierunku idzie zabudowa na szczecińskim waterfroncie.
– To rejon bardzo dobrze znany studentom architektury. Każdy rocznik musiał chociaż raz opracować projekt zagospodarowania Kępy Parnickiej. Finalnie powstaje coś, do czego można mieć zastrzeżenia, ale musimy zobaczyć, jak ta przestrzeń będzie funkcjonować. Czy coś się będzie działo we wnętrzach tych kwartałów. Czy będzie tutaj życie – ocenia Krzysztof Paszkowski-Thurow.
– Najlepsze realizacje pokazują, że musi być miks funkcji. Nie dyskutujmy tylko o formie tego, co powstaje, ale o całej aktywizacji nabrzeża – dodaje Anna Paszkowska-Thurow.
Z jednej strony doceniają to, jak zmienia się Szczecin. Wskazują przy tym na część ulicy Jagiellońskiej, ulicę Rayskiego i Aleję Wojska Polskiego.
– Można mieć zastrzeżenia co do małej liczby miejsc postojowych i braku podziemnych parkingów, ale generalnie to dobry kierunek. Oddajemy miasto pieszym – mówi Anna Paszkowska-Thurow.
Z drugiej strony dostrzegają również miejsca, które wymagają zmian.
– Moją uwagę zwraca część ulicy Jagiellońskiej, od placu Ludwika Zamenhofa do ulicy Śląskiej. Część kamienic od lat jest pusta, nic się z nimi nie dzieje – mówi Krzysztof Paszkowski-Thurow.
Architekci zwracają również uwagę na niewielką liczbę nowych rzeźb i instalacji artystycznych w miejskiej przestrzeni.
– W wielu europejskich miastach sztuka jest ważnym elementem kształtowania przestrzeni publicznej. W Szczecinie wciąż brakuje nam nowych realizacji tego typu. Sam przykład Frygi pokazał, że sztuka w przestrzeni miejskiej może wywoływać emocje i być punktem wyjścia do dyskusji – mówi Krzysztof Paszkowski-Thurow.
Dom na Osowie i imponujący kompleks w Koszalinie
Nad czym teraz pracuje szczeciński zespół? Na deskach kreślarskich znajdziemy m.in. projekt domu, który stanie przy ulicy Sierakowskiej na Osowie. To ich trzecia realizacja na tym osiedlu.
– Będzie nawiązywać proporcjami bryły i detalem elewacji do budynku restauracji Haus Waldblick, powstałej na początku XX wieku i niestety rozebranej w latach 80. – zapowiada Krzysztof Paszkowski-Thurow. – Z jednej strony jesteśmy zwolennikami minimalistycznych rozwiązań, ale nasze projektowanie zawsze pozostaje w dialogu z kontekstem miejsca.
W pracowni dostrzegamy także makietę domu w Koszalinie.
– To tak naprawdę cały kompleks. Mamy główną część mieszkalną, część garażową i część hobbystyczną z pracownią malarską oraz garażem na kolekcję aut. Jest również część wypoczynkowa z basenem i SPA – słyszymy.
Pozwolenie na budowę już jest, a rozpoczęcie prac planują na wiosnę przyszłego roku.
Komentarze