„Są dowodem wysokiego poziomu dawnego rzemiosła artystycznego” – podkreśla konserwatorka dzieł sztuki Julia Soroko. Jest szansa, że narożna kamienica z Placu Grunwaldzkiego odzyska oryginalne dekoracje, które kiedyś wskazywały na jej prestiż i wyjątkowość.

Badania konserwatorskie w narożnej kamienicy przy Al. Jana Pawła II 42 prowadzi firma In Situ pod kierunkiem Julii Soroko. To efekt decyzji Wspólnoty Mieszkaniowej, którą reprezentuje firma Brel II (zarządca nieruchomości). Badane są zarówno oba prześwity bramne (od ul. Śląskiej i Alei Jana Pawła II), jak i klatki schodowe.

– Wykonano już kilkanaście odkrywek, ale prace cały czas trwają. Wstępnie możemy powiedzieć, że dekoracje obu klatek schodowych są analogiczne – informuje konserwator Julia Soroko.

Stiuki i dekoracje ornamentalne pokrywają obie klatki

Dzięki pracom odkryto, że od lat w prześwicie bramnym od strony Alei Jana Pawła II pod wtórną warstwą tynku ukrywa się dekoracja stiukowa imitująca marmur. Co ciekawe, taką samą (choć nigdy nie zakrytą) znajdziemy w drugiej bramie kamienicy, od ulicy Śląskiej.

Tak wygląda brama od ul. Śląskiej/fot. A. Niedźwiecki

– To nie jest marmur, a imitacja kamienia. Stiuk to szlachetna technika dekoracyjna, znana od starożytności. Podobne wykończenie możemy zobaczyć w kamienicy przy ulicy Piłsudskiego 7 – mówi Julia Soroko.

Jak słyszymy od pani konserwator z In Situ, jeszcze nigdzie w Szczecinie nie widziała takiej ilości stiuków. A na tym nie koniec.

Na ścianach klatek schodowych konserwatorzy odkryli trzy warstwy dekoracji malarskich pochodzących z różnych okresów. Pierwsza jest tą oryginalną – mowa o pasach ornamentalnych dekoracji, które przechodzą przez obie klatki eklektycznej kamienicy.

– Pozostałe dwie warstwy to efekt następujących po sobie remontów. Niestety, nie jesteśmy w stanie precyzyjnie wskazać czasu ich powstania – informuje Julia Soroko.

W planach wspólnoty jest remont klatek i elewacji

Po zakończeniu prac, dokumentacja badań konserwatorskich zostanie przekazana do miejskiego konserwatora zabytków.

– Wtedy będziemy prowadzić dalsze rozmowy o planowanych pracach w obrębie klatek schodowych i elewacji oraz prowadzić starania o pozyskanie dotacji na wykonanie prac – informuje Olimpia Rajewicz-Ishola z BREL II.

Jak słyszymy, w planach wspólnoty mieszkaniowej jest remont klatek i elewacji kamienicy. – Ale nie ma jeszcze podjętych uchwał. Wszystko zależy od rozmów z miejskim konserwatorem zabytków i wysokością uzyskanych dotacji. W razie czego wspólnota będzie wykonywała te prace etapami – dodaje Olimpia Rajewicz-Ishola.

„Odsłonięcie kompletnego wystroju ścian i sklepień jest niezwykle cenne”

Narożna kamienica przy Al. Jana Pawła II 42 powstała w 1898 roku dla Augusta Mintza według projektu Georga Sonnestuhla. Obecnie jej parter zajmują lokale usługowe, restauracje i najpopularniejsza w Szczecinie apteka, która działa nieprzerwanie od 1900 roku. Jej wnętrze zostało wpisane do rejestru zabytków.

– Wiele historycznych prześwitów bramnych i klatek schodowych utraciło swój pierwotny wygląd i oryginalne dekoracje na skutek kolejnych remontów. Powierzchnie ścian wielokrotnie przemalowano, a bogate dekoracje i tynki często usuwano. Dlatego odsłonięcie kompletnego wystroju ścian i sklepień jest niezwykle cenne – podkreśla Julia Soroko.

Jak zaznacza, zachowane dekoracje „są dowodem wysokiego poziomu dawnego rzemiosła artystycznego”.

– Szlachetne materiały i techniki, takie jak stiuki czy złocenia na powierzchni sztukaterii, świadczą o wysokim prestiżu obiektu – podkreśla.

„Zawsze jest cień szansy, że pod tymi warstwami farby może kryć się coś naprawdę pięknego”

Raz w roku Biuro Miejskiego Konserwatora Zabytków prowadzi nabór wniosków o udzielenie dotacji na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane przy zabytkach. Średnio kilka z nich, 2-3 rocznie, dotyczy konserwatorskich klatek schodowych, które uwzględniają m.in. konserwację malowideł ściennych i sztukaterii.

– Dzięki większej świadomości i zainteresowaniu mieszkańców od kilku lat wykonujemy więcej badań klatek schodowych i prześwitów bramnych. Nieoceniona jest tutaj pomoc miejskiego konserwatora zabytków, który również zwraca na to uwagę i stara się wspierać wspólnoty. Bez tych dotacji celowych naprawdę trudno byłoby wykonać takie prace – przyznaje nasza rozmówczyni.

A jak zaznacza, „zawsze jest cień szansy, że pod tymi warstwami farby może kryć się coś naprawdę pięknego”. – Warto je eksponować. Dzięki temu więcej kamienic dołączy do szlaku turystycznego Szczecina. Mamy się czym pochwalić, podobnie jak Wrocław czy Poznań – zaznacza.