Zaczęło się od zepsutego biletomatu, a skończyło na zatrzymaniu autobusu i dotkliwej karze. „Procedury mówią, że trzeba jechać na końcowy i koniec. A ja powtarzałem, że wysiądziemy, przyjedzie policja i załatwimy sprawę” - relacjonuje mieszkaniec ukarany dwoma mandatami. ZDiTM tłumaczy, że kontrolerzy działali zgodnie z prawem.

„Gdybym otrzymał informację, że za 3 do 4 minut postoju jest dodatkowa kara, to sytuacja byłaby zupełnie inna” - tłumaczy mieszkaniec ukarany w autobusie dwoma mandatami. „Swoim zachowaniem spowodował zatrzymanie pojazdu” - odpowiada Krzysztof Ufland, rzecznik prasowy ZDiTM. Od stycznia do września kontrolerzy wystawili ponad 34 tysiące opłat dodatkowych.

Do redakcji napisał mieszkaniec Szczecina, który w połowie października podróżował autobusem linii 87 bez biletu.

„W pewnym momencie poczułem się po prostu osaczony, zablokowany jak jakiś przestępca”

- Pierwsze co zrobiłem, to poszedłem do biletomatu, niestety był nieczynny. Zrobiłem zdjęcie. Z doświadczenia wiem, że u kierowcy na drzwiach są dwie naklejki. Pierwsza mówi, że rozmowa z kierowcą w czasie jazdy jest zabroniona, a druga, że sprzedaż biletów jest w godzinach 18-6 rano. Wielokrotnie byłem w podobnej sytuacji i kierowca zawsze był oburzony, że mu zawracam głowę. Więc dałem sobie spokój - relacjonuje.

Podczas podróży doszło do kontroli. Jak relacjonuje Szczecinianin, próbował wytłumaczyć, że chciał kupić bilet, ale automat był nieczynny. Został poproszony o podanie dowodu do wypisania opłaty dodatkowej. Nie zgodził się, argumentując, że poda dane jedynie policji. Kontrolerzy zdecydowali, że jadą na końcowy przystanek, gdzie czekać będą funkcjonariusze.

- Mówię, że nigdzie nie jadę, możemy wysiąść na przystanku, na którym chcę wysiąść, przyjedzie policja i podam dane. W pewnym momencie poczułem się po prostu osaczony, zablokowany jak jakiś przestępca. Wiadomo, podniosło mi się ciśnienie - opowiada.

Autobus zatrzymał się na przystanku „Łabędzia”. Pasażerowie chcieli wysiadać, ale jak czytamy, kierowca na polecenie kontrolera miał zablokować drzwi wejściowe.

- I zaczynają się teksty. Jedna pani mówi, że jedzie do lekarza i jak nie załatwi sprawy, to poda ich do sądu. Kilka innych mówi, że chciałem kupić bilet, ale nie mogłem. Więc dla świętego spokoju uznałem, że podam te dane. Ich podanie trwało 30 sekund, kontroler musiał mieć wprawę w wypisywaniu mandatów.

„To nie moja decyzja, że kontroler nie pozwolił kierowcy otworzyć drzwi”

Oprócz opłaty za brak biletu, mężczyzna został ukarany również mandatem za nieuzasadnione zatrzymanie pojazdu.

- Gdybym otrzymał informację, że za 3 do 4 minut postoju na przystanku jest dodatkowa kara, to sytuacja byłaby inna. Wtedy pojechalibyśmy na końcowy, ale powtarzam, to nie moja decyzja, że kontroler nie pozwolił kierowcy otworzyć drzwi. Co mnie najbardziej obrzydza w tej sytuacji, to że zostałem potraktowany jak bandyta, po drugie odebrano mi wolność, po trzecie żadnej informacji o dodatkowych opłatach - opowiada.

Opłata za brak biletu wynosi 213 złotych (opłata w ciągu 7 dni) lub 426 zł (po 7 dniach), a za zatrzymanie pojazdu - 750 zł (po 7 dniach - 1500 zł).

- Całe życie mieszkam w tym pięknym mieście, płacę podatki, a tu coś takiego. Czy naprawdę problemem jest nakleić naklejkę na biletomacie, że w razie awarii lub niedziałającego biletomatu, proszę podejść do kierowcy? Są dziesiątki innych naklejek, ale takiej informacji nie ma - dodaje.

„Ze względów logistycznych to najczęściej praktykowana procedura”

Czy kontrolerzy mieli prawo kazać pasażerowi jechać na końcowy przystanek?

- Tak. Pasażer nie posiadał ważnego biletu, co było podstawą do nałożenia opłaty dodatkowej. Poproszony o okazanie dokumentu tożsamości, odmówił, wskazując, że dokument może okazać wyłącznie policji. Poinformowano zatem podróżnego, że patrol zostanie wezwany, a autobus będzie zatrzymany i będzie oczekiwał na przyjazd funkcjonariuszy na przystanku końcowym. Ze względów logistycznych to najczęściej praktykowana procedura. Policja interweniuje na konkretnym przystanku, nie musi jeździć po mieście za autobusem, a autobus nie utrudnia kursowania innym pojazdom - wyjaśnia Krzysztof Ufland.

Dodaje przy tym, że działania kontrolerów były zgodne z obowiązującą Uchwałą Rady Miasta Szczecin z marca 2015 roku w sprawie przepisów porządkowych przewozu osób i bagażu ręcznego, według której to „pasażer zobowiązany jest dostosować się do zaleceń i wskazówek, a nie odwrotnie”. Jak tłumaczy, „miejscem pracy kontrolera jest pojazd komunikacji miejskiej”.

- Kontroler ma również prawo żądać od pasażera okazania dokumentu umożliwiającego stwierdzenie tożsamości, niezbędnego do nałożenia opłaty dodatkowej. Jeśli pasażer odmawia okazania tego dokumentu, kontroler ma prawo skorzystać z pomocy policji, a pasażer jest zobowiązany do czasu przybycia funkcjonariuszy pozostać w miejscu przeprowadzania kontroli albo innym wskazanym przez kontrolera - informuje.

„Autokomputer potwierdził postój na przystanku przez blisko 6,5 minuty”

Jak dodaje Krzysztof Ufland, pasażer swoim zachowaniem doprowadził do zatrzymania autobusu, przez co został obarczony dodatkową karą.

- Dodatkowo podjął próbę opuszczenia pojazdu, nie stosując się do omawianych wcześniej regulacji. W konsekwencji jego zachowania, autobus został zatrzymany wcześniej, już na przystanku „Łabędzia". Autokomputer pojazdu potwierdził postój na przystanku przez blisko 6,5 minuty - informuje.

Opłaty za nieuzasadnione zatrzymanie pojazdu określa Uchwała Rady Miasta z kwietnia 2015 roku. Za spowodowanie zatrzymania lub zmianę trasy przejazdu środka transportowego bez uzasadnionej przyczyny nakłada się opłatę dodatkową odpowiadającą 250-krotności najtańszego normalnego biletu jednorazowego czasowego, tj. obecnie 750 zł.

Od początku roku kontrolerzy nałożyli ponad 34 tysiące dodatkowych opłat

Od stycznia do września 2026 roku pracownicy ZDiTM nałożyli 145 dodatkowych opłat za zatrzymanie lub zmianę trasy autobusu lub tramwaju przez uzasadnionej przyczyny. Łącznie w tym czasie wystawili 34 181 opłat dodatkowych.

- Opłaty za spowodowanie zatrzymania lub zmiany trasy miały miejsce tylko w mniej niż 0,5 procent interwencji. Przedmiotowe opłaty nakładane są wtedy, kiedy w związku z przeprowadzaną kontrolą, pasażer spowoduje swoim zachowaniem konieczność zatrzymania lub zmianę trasy przejazdu środka transportowego - informuje Krzysztof Ufland.

Jeśli automat nie działa, pasażerowie mogą kupić bilet u kierowcy autobusu lub motorniczego. Bez względu na porę. Jednocześnie samo zgłoszenie niedziałającego urządzenia nie uprawnia do jazdy bez biletu.

- Biletomat znajdujący się w pojeździe oczywiście nie jest jedynym miejscem, pozwalającym na kupno biletu. System prowadzonej przedsprzedaży (kasy biletowe, biletomaty stacjonarne, sklepy, itp.) umożliwia zaopatrzenie się w nie wcześniej, niekoniecznie tuż przed samym rozpoczęciem lub w trakcie rozpoczynania podróży. Ponadto osoby posiadające telefon komórkowy mogą opłacić przejazd bez konieczności posiadania tradycyjnego, papierowego biletu jednorazowego - dodaje Krzysztof Ufland.

Dodaje przy tym, że pasażerowie bez telefonu, lub tacy, którzy nie chcą go używać, mogą korzystać z innych elektronicznych rozwiązań. Mowa o Szczecińskiej Karcie Aglomeracyjnej i tzw. „e-portmonetce”.